Chỉ định
Chỉ định
Động kinh
Gabapentin được chỉ định như một liệu pháp bổ trợ trong điều trị co giật cục bộ có và không có cơn toàn thể thứ phát ở người lớn và trẻ em từ 6 tuổi trở lên.
Gabapentin được chỉ định dưới dạng đơn trị liệu trong điều trị co giật cục bộ có và không có cơn toàn thể thứ phát ở người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên.
Điều trị đau thần kinh ngoại biên
Gabapentin được chỉ định trong điều trị đau thần kinh ngoại biên như bệnh đau thần kinh do tiểu đường và đau dây thần kinh sau herpes ở người lớn.
Dược lực học
Nhóm dược lý: thuốc chống động kinh, các thuốc chống động kinh khác
Mã ATC: N03AX12
Cơ chế tác dụng
Gabapentin dễ dàng đi vào não và ngăn chặn cơn co giật ở một số mô hình động kinh trên động vật. Gabapentin không có ái lực với thụ thể GABAA hoặc GABAB và cũng không làm thay đổi sự chuyển hóa của GABA. Gabapentin không gắn với các thụ thể dẫn truyền thần kinh khác trong não và không tương tác with các kênh natri. Gabapentin gắn với ái lực cao với tiểu đơn vị α₂δ (alpha-2-delta) của các cổng dẫn truyền điện thế của kênh canxi và việc gabapentin gắn với tiểu đơn vị α₂δ có thể liên quan đến tác dụng kháng co giật của gabapentin ở động vật. Việc sàng lọc tại cổng dẫn truyền không gợi ý đích tác dụng nào khác của thuốc ngoài α₂δ.
Bằng chứng từ một số mô hình tiền lâm sàng cho thấy tác dụng dược lý của gabapentin có thể do việc gắn với thụ thể α₂δ thông qua việc giảm giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh kích thích ở các vùng thuộc hệ thống thần kinh trung ương. Điều này có thể là nguyên nhân dẫn đến tác dụng kháng co giật của gabapentin. Sự liên quan giữa hoạt tính của gabapentin với tác dụng chống co giật ở người vẫn chưa được thiết lập.
Gabapentin cũng cho thấy hiệu quả trong nhiều mô hình đau tiền lâm sàng ở động vật. Việc gắn đặc hiệu gabapentin vào tiểu đơn vị α₂δ được cho rằng sẽ dẫn đến nhiều hoạt động khác biệt mà các hoạt động này có thể là nguyên nhân của việc giảm đau trong mô hình động vật. Tác dụng giảm đau của gabapentin có thể ở trên tủy sống cũng như trong các trung tâm não cao hơn thông qua việc tương tác với các con đường ức chế đau hướng xuống. Sự liên quan của các tính chất tiền lâm sàng này với tác động lâm sàng trên người vẫn chưa được biết.
Hiệu quả và an toàn lâm sàng
Một thử nghiệm lâm sàng về liệu pháp kết hợp trong điều trị động kinh cục bộ được thực hiện ở các đối tượng trẻ em từ 3 đến 12 tuổi cho thấy sự khác biệt về số lượng nhưng không có ý nghĩa thống kê ở 50% tỷ lệ người đáp ứng ủng hộ nhóm gabapentin so với nhóm giả dược. Phân tích hậu định (post-hoc) bổ sung về tỷ lệ đáp ứng phụ thuộc vào tuổi cho thấy ảnh hưởng không đáng kể về mặt thống kê, cho dù đó là biến phân đôi hay biến liên tục (nhóm 3-5 tuổi và 6-12 tuổi).
Dữ liệu từ các phân tích hậu định bổ sung được tóm tắt như sau:
* Mục đích điều trị thay đổi được định nghĩa là tất cả bệnh nhân được chọn ngẫu nhiên để nghiên cứu thuốc và được đánh giá nhật ký động kinh trong 28 ngày ở thời điểm bắt đầu và giai đoạn mù đôi.
Nhóm tuổi < 6 tuổi
• Giả dược: 4/21 (19,0%)
• Gabapentin: 4/17 (23,5%)
• Giá trị p: 0,7362
Nhóm tuổi từ 6 đến 12 tuổi
• Giả dược: 17/99 (17,2%)
• Gabapentin: 20/96 (20,8%)
• Giá trị p: 0,5144
Lưu ý: Xin vui lòng đối chiếu lại với nhãn thuốc gốc hoặc tài liệu y khoa đi kèm của sản phẩm để đảm bảo tính chính xác của các số liệu thống kê này.
Dược động học
Hấp thu
Sau khi uống, nồng độ đỉnh của gabapentin trong huyết tương đạt được trong vòng từ 2-3 giờ. Sinh khả dụng của gabapentin không tỷ lệ thuận với liều dùng. Có nghĩa là khi tăng liều dùng lên thì sinh khả dụng của thuốc lại giảm xuống. Sinh khả dụng tuyệt đối của viên nang gabapentin là xấp xỉ 60%. Thức ăn, bao gồm cả chế độ ăn nhiều chất béo, không có ảnh hưởng lên dược động học của gabapentin.
Các đặc tính dược động học của gabapentin không bị ảnh hưởng bởi việc dùng lặp lại các liều gabapentin. Mặc dù ở các nghiên cứu lâm sàng nồng độ của gabapentin trong huyết tương nhìn chung nằm trong khoảng 2 ug/mL và 20 ug/mL, nhưng thông qua các nồng độ như vậy không dự đoán được độ an toàn và hiệu quả của thuốc. Các thông số về dược động học được đưa ra như sau:
Mức liều 300 mg (N = 7)
• Cmax (µg/mL): Trung bình 4,02 | %CV (24)
• tmax (giờ): Trung bình 2,7 | %CV (18)
• T1/2 (giờ): Trung bình 5,2 | %CV (12)
• AUC (0-8) (µg.giờ/mL): Trung bình 24,8 | %CV (24)
• Ae% (%): NA | %CV NA
Mức liều 400 mg (N = 14)
• Cmax (µg/mL): Trung bình 5,74 | %CV (38)
• tmax (giờ): Trung bình 2,1 | %CV (54)
• T1/2 (giờ): Trung bình 10,8 | %CV (89)
• AUC (0-8) (µg.giờ/mL): Trung bình 34,5 | %CV (34)
• Ae% (%): Trung bình 47,2 | %CV (25)
Mức liều 800 mg (N = 14)
• Cmax (µg/mL): Trung bình 8,71 | %CV (29)
• tmax (giờ): Trung bình 1,6 | %CV (76)
• T1/2 (giờ): Trung bình 10,6 | %CV (41)
• AUC (0-8) (µg.giờ/mL): Trung bình 51,4 | %CV (27)
• Ae% (%): Trung bình 34,4 | %CV (37)
C_max = Nồng độ đỉnh trong huyết tương tại trạng thái ổn định
t_max = Thời gian đạt C_max
T_1/2 = Thời gian bán thải
AUC(0-8) = Diện tích dưới đường cong trong khoảng thời gian 0 – 8 giờ sau khi uống tại trạng thái ổn định
Ae% = Phần trăm liều thải trừ dưới dạng không đổi qua nước tiểu khoảng thời gian 0 – 8 giờ sau khi uống
NA = Không có
Phân bố
Gabapentin không gắn với protein huyết tương và có thể tích phân bố bằng 57,7 lít. Ở các bệnh nhân bị động kinh, nồng độ của gabapentin trong dịch não tủy xấp xỉ bằng 20% nồng độ thấp nhất của nó ở trạng thái nồng độ ổn định tương ứng trong huyết tương. Gabapentin qua được sữa mẹ ở phụ nữ cho con bú.
Chuyển hóa
Không có bằng chứng về sự chuyển hóa của gabapentin ở người. Gabapentin không gây cảm ứng các enzym oxidase có chức năng hỗn hợp ở gan chịu trách nhiệm cho quá trình chuyển hóa thuốc.
Thải trừ
Gabapentin được thải trừ dưới dạng không đổi duy nhất qua thận. Thời gian bán thải của gabapentin không phụ thuộc vào liều và trung bình từ 5 – 7 giờ.
Ở các bệnh nhân cao tuổi và ở các bệnh nhân có chức năng thận bị suy giảm, độ thanh thải của gabapentin trong huyết tương bị giảm.
Gabapentin được loại bỏ khỏi huyết tương bằng thẩm tách máu. Khuyến cáo điều chỉnh liều lượng ở những bệnh nhân bị tổn thương chức năng thận hoặc đang chạy thận nhân tạo.
Dược động học của gabapentin ở trẻ em được xác định ở 50 đối tượng khỏe mạnh trong độ tuổi từ 1 tháng đến 12 tuổi. Nhìn chung, nồng độ gabapentin trong huyết tương ở trẻ em > 5 tuổi tương tự như ở người lớn khi dùng liều trên cơ sở mg/mg.
Trong một nghiên cứu dược động học ở 24 đối tượng trẻ em khỏe mạnh trong độ tuổi từ 1 tháng đến 48 tháng, mức phơi nhiễm (AUC) thấp hơn khoảng 30%, Cmax thấp hơn và độ thanh thải trên mỗi trọng lượng cơ thể cao hơn đã được quan sát so với dữ liệu được báo cáo sẵn có ở trẻ em trên 5 tuổi.
Tính tuyến tính/không tuyến tính
Sinh khả dụng của gabapentin (phần liều được hấp thu) giảm khi tăng liều, điều này dẫn đến không tuyến tính với các thông số dược động học bao gồm thông số sinh khả dụng (F), ví dụ: Ae%, CL/F, Vd/F. Các thông số thải trừ (các thông số dược động học không bao gồm F như CLr và \T_1/2, được mô tả tốt nhất bằng dược động học tuyến tính. Nồng độ gabapentin trong huyết tương ở trạng thái ổn định có thể dự đoán được từ dữ liệu liều đơn.